TÜRK CEZA KANUNUNDA HAKSIZ TAHRİK İNDİRİMİ

Gazetelerde gerek muhalif gerek iktidar yanlısı her insanın okuduğunda düzenin adil olmadığına dair kafasında soru işaretleri yaratan Haksız Tahrik Kurumu nedir ? Muhalifler  ve iktidar yanlılarının bu konuda uzlaştığı nokta şu dur ki Davalarda Haksız tahrik kurumunun belirli suçları işleyen faillere karşı bu indirimin uygulanması adaletsiz sonuçlar yaratmakta adeta failin yeterince ceza almadığı taraflarınca  iddia edilmektedir.

 Peki Türk Hukukunda haksız tahrik kurumu ne şekilde düzenlenmiştir ? Mahkeme kararlarında ne şekilde yansımaktadır ? Kamuoyunda ve basın tarafından gerçekleştirilen davalarda sıklıkla karşımıza çıkan Ceza Hukuku Genel Hükümlerine ait olan Haksız Tahrik kurumu Türk Ceza Kanunun 29 ncu maddesinde şu şekilde düzenlenmiştir.'' (1) Haksız bir fiilin meydana getirdiği hiddet veya şiddetli elemin etkisi altında suç işleyen kimseye, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası yerine on sekiz yıldan yirmi dört yıla ve müebbet hapis cezası yerine on iki yıldan on sekiz yıla kadar hapis cezası verilir. Diğer hallerde verilecek cezanın dörtte birinden dörtte üçüne kadarı indirilir.'' 

Haksız tahrikin öncelikle belirli şartların gerçekleşmesi halinde failin kusurunu azaltan bir sebep olduğunu belirtelim.Bu şartlar sırasıyla şunlardır ;

-Haksız tahrik oluşturan bir fiil bulunmalı  (Mağdur faile karşı somut bir fiil ika etmiş olmalıdır .( Mağdurun geçmişi , mantıksal çıkarım haksız fiile konu edilemez.).

-Haksız  fiili oluşturan fiil haksız bir fiilden kaynaklanmalıdır .(Somut olay ilişkisi değerlendirilerek baz alınmalıdır.)

-Haksız fiili oluşturan fiil tamamen faile yönelik olmalıdır.(Örneğin fail değilde olaydan tamamen yabancı bir kişiye sinirlenmek ve bu fiili işlemek haksız fiile konu oluşturamaz.

-İşlenen suç öfke ve olayın doğurduğu durumun ruhsal sonucu olmalıdır.(Örneğin olay anında mağdurun yarattığı ruhsal durum sonucu fail tepkisini dile getirmelidir.)

Bunların dışında Haksız Tahrikte ilk haksız hareket ( örneğin ilk kavgayı kim başlattı ) i gerçekleştiren kişi haksız tahrikten yararlanamaz.Yargı Ceza Genel Kurulu Dairesinin verdiği karar gereğince kavgayı kimin başlattığı anlaşılamıyorsa haksız tahrikten Ceza Muhakemesine egemen olan ilke gereğince şüpheden fail ( kural olarak sanık ) yararlanır.Eğer Tahrikte verilen tepki dengeye (ölçülülüğe ) uygun değilse şüpheli haksız tahrikten yararlanamaz.Örneğin mağdur faile küfür etmiş fail de mağdura uygun bir tepki vermek yerine ölçüsüz bir tepki verirse haksız tahrikte denge bozulmuş olur.Haksız tahrik ve meşru müdafaa arasındaki ayrıma dikkat etmek gerekir.Somut olaya bakılarak arasındaki ayrımı keskinleştirmek gerekir.

YARGITAY KARARLARINDAN ALINTILAR

'' OLAYIN OLUŞU, İŞLENİŞ BİÇİMİ VE MEVCUT KANIT DURUMUNA GÖRE, ŞARTLARI OLUŞMADIĞI HALDE, SANIK NEVZAT HAKKINDA “HAKSIZ TAHRİK” HÜKMÜNÜN UYGULANMASI İLE EKSİK CEZA TAYİNİ, YASAYA AYKIRIDIR.'' 

'' Oluş ve delillere göre; sanıkların ormanda karşılaştıkları maktul ile aralarında çıkan tartışma sırasında maktulün kendilerine hakaret etmesi nedeniyle atılı suçu işlemeleri karşısında; 5237 sayılı TCK'nın 29. maddesinde öngörülen maktulden kaynaklanan hakaret niteliğindeki haksız fiilin sanıklarda meydana getirdiği hiddet ve şiddetli eylemin etkisi dikkate alınarak tahrik sebebiyle yapılacak indirimin asgari oranda yapılmasının adil olacağı gözetilmeden yazılı şekilde indirim yapılarak noksan ceza tayini kanuna aykırıdır.'' 

'' Kurul, yerel mahkeme kararını bozarak, hayat kadınlığı yaptığı gerekçesiyle kardeşini öldüren sanık hakkında haksız tahrik hükümlerinin uygulanamayacağına hükmetti. ''

''  şüpheden sanık yararlanır ilkesi gereğince eylemin gerçekleşme şekline dair bu şüphenin sanık lehine yorumlanması zorunludur.Bu nedenle, maktulün diğer sanığın yanında yer alarak kavganın çıkmasında hiçbir kusuru bulunmayan sanığa saldırmış olması, sanık lehine haksız tahrik hükümlerinin uygulanmasını gerektiren haksız bir davranış olup, sanığın maktülden kaynaklanan haksız davranışın oluşturduğu öfkenin etkisi altında kalarak kasten öldürme suçunu işlediğinin, dolayısıyla sanık hakkında haksız tahrik hükümlerinin uygulanması gerektiğinin kabulü gerekmektedir.

Yargıtay Ceza Genel Kurulu’nun 15.12.2009 gün, 2009/1-180 E. ve 2009/296 K. sayılı kararına göre, “Tahrik nedeniyle yapılacak indirim oranı belirlenirken; haksız fiilin işleniş şekli, yeri, niteliği, zamanı, yöresel koşulları ve tahrik eden ile edilenin durumları gibi hususlar gözönüne alınıp değerlendirilmeli ve indirim oranı belirlenmelidir”